Home خانه
سيزده به در جشن هم پيوستگی با طبيعت و نماياندن اين پيمان است.
نوشته شده توسط از: مازيار قويدل   
سه شنبه ، 12 فروردين 1393 ، 02:41

فرخنده باد جشن سيزده فروردين ماه
 

 

 

 

 

 

 

 

سيزده به در، سال دگر، بچه بغل، خونه ی شوهر          

     در چنين روزی مردمانِ فرهنگ پرورِ پشته ی ايران ، در هر گوشه و کناری از جهان، آن را  با نام های گوناگون و به ويژه با نام "سيزده به در"، برگزار می کنند و به جشن و شادی می پردازند و هر اندوه و غم بازمانده ای را همرا با سبزه های نوروزی شان، به آب روان می سپارند و همچنانکه در جشن سوری، انرژی و گرمای آتش، را می ستايند، در چنين روزی، پاکی، روشنايی و روانی یِ چون دریا، و جوششِ چون چشمه سار را آرزو و ستايش می کنند.

     فرهنگ و مردم ایران، با خردورزی، انسان مداری، آشتی جويی و پاسداری از زيست بوم پيوندی ديرينه دارد. اين ويژگی ها از کهن روزگاران ، زبانزد آشنا و بيگانه بوده و می باشد.

         

      اين پیوندِ     با زيست بوم، آنچنان ژرف و نمايان بوده است، که ايرانيان را طبيعت پرست ناميده بودند. اگر درستش را بخواهید، اين نام برازنده ی انسانهای پشته ی ایران که خود را وامدار زیست بوم یا طبیعت می دانسته اند و می دانند، می باشد، اگرچه ناآگاهان، "طبيعت پرست" را به نادرستی به چم  و معنی عبادت کننده ی زیست بوم و طبیعت  معنی کرده اند. عبادت کننده در شماری از آيين ها عابد و عبد است(آنچنانکه مسلمانان الله را عبادت می کنند)، که در فرهنگ ايرانی جايی ندارد. 

      يکی از ويژگی های ارزنده ی اين فرهنگ آنچنانکه می دانید، به جشن و شادی پرداختن است. در اين راستا و در پيوندِ با زيست بوم و گرامی داشت آن، آلوده نکردن آب، خاک، آتش و باد، و همچنین دوست داشتن زيست بوم و طبيعت از بايسته ها و شايسته ها می باشد. که رفتن به دامن دشت و دمن، و به جشن و  شادی نشستن در کنار گل و بلبل و کوه و دشت و چشمه ساران، نمايانگر آن  است  و برگزاری جشن سيزده ی فروردين در روزگار کنونی آنرا نمايندگی می کند.  

 

            جشن شادی و شادابی، و روانی یِ درياوار بر شما خجسته باد

 

جای ِ پای ِ سيزده به در، در روزگارانِ گذشته: 

جای ِ پای ِ "سيزده به"، را در گذشته های دور در دست نداريم، اگرچه در افغانستان، پاکستان و يا تاجيکستان، "سبزه گره کردن" و يا "سبزه لگد کردن"، ناميده می شود و پژوهش درباره ی اين نامها و پيشنه شان، شايد انگيزه ای برای يافتن ردپای کهنه تری از اين جشن را به دست دهد. با اين همه بهتر است تا به دست آوردن ردپايی درست، به افسانه سازی و ديدگاههای خودسرانه دست زده نشود، که اين چنين کارهايی به جز از آب به آسياب دشمن ريختن و آخوندان نيست. اينگونه افسانه پردازی ها به آنان ياری می دهد که به فرهنگ ما بتازند. به ويژه پرداختن به ايزدان پيش از اشو زرتشت که انگيزه يورش ملايانی چون مطهری به فرهنگ ايرانی و آيين زرتشتی می شود.

 

  درباره ی "دروغ سيزده"

        درباره ی "دروغ سيزده"، نيز داستان به همينگونه است و ردپای کهنی از آن در دست نيست، با اين روی اگر بخواهيم اين شوخی يا دروغ سيزده را بد بناميم، پس بايد از مير نوروزی يا کوسه برنشین که ديرينه و کهن و دربردازنده شوخی و پادشاهی يک روزه و دروغين هست، نيز دست بکشيم. برای همين بهتر است با بررسی های بيشتر و بهتر درباره آيين های مردمی و ملی گفت و نوشت. اين چنين کاری در بخش هايی ار اروپا(دست کم در کشورسوئد)، برگزار و انگيزه ی شوخی های گاه به يادماندی می شود. برای نمونه یک بار در روزنامه ای نوشته بودند که اگر جوراب زنانه رنگی بر روی تلويزيون های سياه و سپيد کشيده شود، تلويزيون برنامه رنگی نشان می دهد

آخرین بروز رسانی مطلب در سه شنبه ، 11 فروردين 1394 ، 18:28
ادامه مطلب...
 
هنگام نو شدن سال 2574 شاهنشاهی برابر با 21 ماه مارس 2015اروپای مرکزی
نوشته شده توسط Administrator   
چهارشنبه ، 6 اسفند 1393 ، 23:45

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تهران: 2 و 15 دقيقه و 11 ثانیه 21 مارس2015

2015اروپای مرکزی: 23 و 15 دقيقه و 11 ثانیه  20مارس

 

آخرین بروز رسانی مطلب در چهارشنبه ، 6 اسفند 1393 ، 23:58
ادامه مطلب...
 
نوروز بزرگترين جشن ملی ميهنی مردمان پشته ی ايران
نوشته شده توسط مازیار قویدل   
شنبه ، 17 اسفند 1392 ، 10:52

نوروز باستانی

آغاز زندگانی

شادی و شادمانی است.

نوروزتان خجسته

نوروز کهن ترین جشنی است که انسان در پیوند با آغاز زندگی زیست بوم یا طبیعت به یاد دارد.

آخرین بروز رسانی مطلب در شنبه ، 17 اسفند 1392 ، 12:24
ادامه مطلب...
 
نمایشی نوین ازسرود ِماندگار ِعلی میرفطروس:آخرین شعر
نوشته شده توسط Administrator   
شنبه ، 2 اسفند 1393 ، 20:39

https://www.youtube.com/watch?v=OGXUkyl6Pp0&feature=youtu.be

 

آخرین بروز رسانی مطلب در يكشنبه ، 3 اسفند 1393 ، 11:37
ادامه مطلب...
 
اسپند گان،اسپندارمزگان، جشن زن و روز مرد گيران بر همگان خجسته باد.
نوشته شده توسط Administrator   
پنجشنبه ، 23 بهمن 1393 ، 19:28


سپنتا آرميتی يا اسپندارمزگان، روز و جشن زن، بر همگان حجسته باد


از آنجا که فرهنگ ايرانی، فرهنگی شادخوار و جشن پرور است، پيشنهاد می شود،

از 14 تا 18 فوريه هر سال که برابر است با 25 تا 29 بهمن ماه را،

به پاس بزرگداشت مادران، همسران و دختران خود به جشن بنشينيم.

آنها را از کار خانه دور سازيم و دست کم اين چند روز را به پرستاری از آنها بپردازيم.



 

اسپند گان،اسپندارمزگان، جشن زن و روز مزدبگيران بر همگان خجسته باد.

از آنجا که فرهنگ ايرانی، فرهنگی شادخوار و جشن پرور است، پيشنهاد می شود، از 14 تا 18 فوريه هر سال که برابر است با 25 تا 29 بهمن ماه، می شود را، به پاس بزرگداشت مادران، همسران و دختران خود به جشن بنشينيم. آنها را از کار خانه دور سازيم و دست کم اين چند روز را به پرستاری از آنها بپردازيم.

ابوريحان بيرونی در آثارالباقيه، اين روز را عيد زنان  می خواند و در اين باره می نويسد :

" اسفندارمذ ماه، روز چنجم آن روز اسفندارمذ است و برای اتفاق دو نام آن را چنين ناميده اند و اسفندارمذ فرشته موکل زمين است و در زمان گذشته اين ماه به ويژه اين روز عيد زنان بوده و  و ..."در اين عيد مردان به زنان بخشش می نمودند و هنوز اين رسم در اصفهان و ری و ديگر بلدان پهله باقی مانده و به فارسی مردگيران می گويند

از ميان جشن های نامدار ايرانی، می توان از اسپندارمزگان نام برد.

اين نام به گويش اوستايی: "اسپنتا آرميتی"، (با سکون در آغاز نام واژه)، اسپندارمز به زبان پهلوی می باشد. که به گويش امروزی ما  اسپندگان گفته می شود.

اين روز که در سال شمار کهن ايرانی در روز پنج اسپند جای داشته است پس از اين که ايرانيان ۶ ماه نخست سال را ۳۱ روز (به جای ۳۰روز) بر شمردند، جا به جا شد و برابر با ۲۹بهمن ماه ايرانی در سال شمار نوين گرديد.

اسپنتا آرميتی، واژه اوستايی است که در گات ها آمده است و به چم (معنی) آرامش افزاينده می باشد. اين واژه در زبان پهلوی اسپندارمز شد که باز هم در همان چم است. اين نام واژه به هر روی و با هر گويشی که بيايد، نامی مادينه (مونث) است.

بنا بر گفته ی استاد جعفری،اشو زرتشت، سخن از "اشا" می گويد. اشا، کاری درست است که با راه و روشی درست، با هدفی درست ، در هنگامی درست و با برنامه ريزی درست برای رسيدن به آرمانی درست، به درستی پی گرفته می شود و به سرانجامی درست می رسد.

اين کار با "وهومن"، يا انديشه ی نيک پی پيری می شود و به "خشتراو وی ريا" به اوستايی، به پهلوی "خشتور" و به فارسی يا پارسی امروزی "شهريور"، می شود که به چم و معنی شهرياری آرزو شده است. که برنامه ريزی و آرزو می شود که با اشايی و با وهومن يا انديشه ی نيک به شهرياری و پادشاهی آرزو شده و يا به سخن امروزی، دمکراسی دست يافته شود اين فرمانروايی برای زمين آرزو شده است که زاينده و آرامش بخش و "زن" و مادر می باشد.

پس اسپنتا آرميتی که در سده گذشته "اسپند" يا "اسفند" شد. ماه ِ زمين و ماه ِ زن است که بايد گرامی شان داشت. ماهی که پرورش دهنده و زاينده و بارور است و به درستی که اين ماه بهار را بارور می باشد.

با دور شدن از زمان زندگی اشو زرتشت، اسپنتا آرميتی که در گات ها آرامش افزاينده است، و سپس اسپندارمز شد، به هنگامی که به تن امشاسپندان که فروزه های اهورايی هستند رخت فرشته ای پوشاندند. فرشته نام گرفت و چون نام واژه ايی مادينه بود فرشته زمين يا مادر زمين خوانده شد.

بنابر همين باور، از اسپندگان يا جشن اسپند به نام جشن مهر ورزی و مهربانی و عشق نيز نام ميتوانند برده باشند.

در نوشته های پيشينيان و از آن ميان ابوريحان بيرونی، از اين جشن نام برده شده است و آن را جشن مزدبگيران نيز ناميده اند.

اين روز مزدبگيران را گاه تنها روز ۵اسپند خوانده اند و گاه روزهای پنجم هر ماه را. در اين روز بانوان و دوشيزه گان سروری داشته اند و ديگر هموندان خانواده به آنان پيشکش می داده اند.

ناگفته نگذارم ما کوله باری از فرهنگی جشن دوست و غم گريز را بر پشت داريم. جشن هايی که در بسياری از کوره راه های تاريخی، دست ابزار مبارزه ما برای برون رفتن از دشواری ها بوده اند. بر اين پايه و با آگاهی از اينکه پيشينيان ما در بيش از دو سوم روزهای سال يا جشن داشته اند يا جشن روز پيشتر را پشت سر می گذاشته اند و يا در تدارک جشن فردايشان بوده اند پی به ارزش جشن و شادی در فرهنگ پر بار خود خواهيم برد و بنا بر همين باور از هر جشنی که از هر کجای گيتی بيايد و شادی را به دلهای مردمان راه بدهد، پيش باز خواهيم کرد ولی پيش از آن جشن های خود را برگزار می کنيم.

زيرا هنگامی که فرهنگ خود را شناختيم، خوبيهای آن را در يافتيم و بدان بها داديم، به گونه ای به پروزش و گسترش فرهنگ پرداخته ایم؛ آن زمان است که  مي توانيم به فرهنگ پروری و فرهنگ گستری خود بباليم. (افتخار کنيم).

به اميد خجستگی و شادی برای همگان و به ويژه بانوان در اسپندگان.

اسپندگان ۳۷۴۳زرتشتی، ۲۰۰۶ترسايی، ۱۳۸۴اسلامی

در پايان نوشته ای که جوانی ايرانی در "زاينده رود" و در سال گذشته نوشته بود همراه می شود تا از ديدگاه ها و خواست های جوانان هم ميهن نيز آگاه شويم.

والنتاين يا اسپندار مذگان؟!

وقتی به شروع و چگونگی وقوعش فكر می كنم، بنظرم همه چیز گیج و پیچیده می آید! اما ظاهرا این گیجی چندان هم عجیب ودور از انتظار نیست،چون عبارت "ضربه فرهنگی" را چنین تعریف كرده اند: "تغییراتی در فرهنگ كه موجب به وجود آمدن گیجی، سردرگمی و هیجان می شود."

این ضربه چنان نرم و آهسته بر پیكر ملت ما فرود آمد كه جز گیجی و بی هویتی پی آمد آن چیزی نفهمیدیم!

شاید افراد زیادی را ببینید كه كلمات Hi و Hello را با لهجه غلیظ Americanاش تلفظ می كنند. اما تعداد افرادی كه از واژه درود استفاده می كنند، بسیار نادر است!

همینطور كلمه Thanks بیش از سپاسگزارم و Good bye بسیار راحت تر از «بدرود» در دهان ها می چرخد. ما حتی به این هم بسنده نكرده ایم!

این روزها مردم برگزاری جشن ها و مناسبت های خارجی را نشانه تجدد، تمدن و تفاخر می دانند.

سفره هفت سین نمی چینند، اما در آراستن درخت كریسمس اهتمام می ورزند!

جشن شب یلدا كه به بهانه بلند شدن روز، برای شكرگزاری از بركات و نعمات خداوندی برگزار می شده است را نمی شناسند، اما همراه و همزمان با بیگانگان روز شكرگزاری برپا می كنند!

همه چیز را در مورد Valentine و فلسفه نامگذاریش می دانند، اما حتی اسم "سپندار مذگان" به گوششان نخورده است.

چند سالی ست حوالی۲۶بهمن ماه (۱۴فوریه) كه می شود هیاهو و هیجان را در خیابان ها می بینیم. مغازه های اجناس كادوئی لوكس و فانتزی غلغله می شود. همه جا اسم Valentine به گوش می خورد. از هر بچه مدرسه ای كه در مورد والنتاین سوال كنی می داند كه "در قرن سوم میلادی كه مطابق می شود با اوایل امپراطوری ساسانی در ایران، در روم باستان فرمانروایی بوده است بنام كلودیوس دوم. كلودیوس عقاید عجیبی داشته است از جمله اینكه سربازی خوب خواهد جنگید كه مجرد باشد. از این رو ازدواج را برای سربازان امپراطوری روم قدغن می كند.كلودیوس به قدری بی رحم وفرمانش به اندازه ای قاطع بود كه هیچ كس جرات كمك به ازدواج سربازان را نداشت.اما كشیشی به نام والنتیوس(والنتاین)،مخفیانه عقد سربازان رومی را با دختران محبوبشان جاری می كرد.كلودیوس دوم از این جریان خبردار می شود و دستور می دهد كه والنتاین را به زندان بیندازند. والنتاین در زندان عاشق دختر زندانبان می شود .سرانجام كشیش به جرم جاری كردن عقد عشاق،با قلبی عاشق اعدام می شود...بنابراین او را به عنوان فدایی وشهید راه عشق می دانند و از آن زمان نهاد و سمبلی می شود برای عشق!"

اما كمتر كسی است كه بداند در ایران باستان، نه چون رومیان از سه قرن پس از میلاد، كه از بیست قرن پیش از میلاد، روزی موسوم به روز عشق بوده است!

جالب است بدانید كه این روز در تقویم جدید ایرانی دقیقا مصادف است با ۲۹بهمن، یعنی تنها ۳روز پس از والنتاین فرنگی! این روز "سپندار مذگان" یا "اسفندار مذگان" نام داشته است. فلسفه بزرگداشتن این روز به عنوان "روز عشق" به این صورت بوده است كه در ایران باستان هر ماه را سی روز حساب می كردند و علاوه بر اینكه ماه ها اسم داشتند، هریك از روزهای ماه نیز یك نام داشتند. بعنوان مثال روز اول "روز اهورا مزدا"، روز دوم، روز بهمن ( سلامت، اندیشه) كه نخستین صفت خداوند است، روز سوم اردیبهشت یعنی "بهترین راستی و پاكی" كه باز از صفات خداوند است، روز چهارم شهریور یعنی "شاهی و فرمانروایی آرمانی" كه خاص خداوند است و روز پنجم "سپندار مذ" بوده است.

سپندار مذ لقب ملی زمین است. یعنی گستراننده، مقدس، فروتن. زمین نماد عشق است چون با فروتنی، تواضع و گذشت به همه عشق می ورزد. زشت و زیبا را به یك چشم می نگرد و همه را چون مادری در دامان پر مهر خود امان می دهد. به همین دلیل در فرهنگ باستان اسپندار مذگان را بعنوان نماد عشق می پنداشتند.

در هر ماه، یك بار، نام روز و ماه یكی می شده است كه در همان روز كه نامش با نام ماه مقارن می شد، جشنی ترتیب می دادند متناسب با نام آن روز و ماه. مثلا شانزدهمین روز هر ماه مهر نام داشت و كه در ماه مهر، "مهرگان" لقب می گرفت. همین طور روز پنجم هر ماه سپندار مذ یا اسفندار مذ نام داشت كه در ماه دوازدهم سال كه آن هم اسفندار مذ نام داشت، جشنی با همین عنوان می گرفتند.

سپندار مذگان جشن زمین و گرامی داشت عشق است كه هر دو در كنار هم معنا پیدا می كردند. در این روز زنان به شوهران خود با محبت هدیه می دادند. مردان نیز زنان و دختران را بر تخت شاهی نشانده، به آنها هدیه داده و از آنها اطاعت می كردند.

ملت ایران از جمله ملت هایی است كه زندگی اش با جشن و شادمانی پیوند فراوانی داشته است، به مناسبت های گوناگون جشن می گرفتند و با سرور و شادمانی روزگار می گذرانده اند. این جشن ها نشان دهنده فرهنگ، نحوه زندگی، خلق و خوی، فلسفه حیات و كلا جهان بینی ایرانیان باستان است. از آنجایی كه ما با فرهنگ باستانی خود ناآشناییم شكوه و زیبایی این فرهنگ با ما بیگانه شده است. نقطه مقابل ملت ما آمریكاییها هستند كه به خود جهان بینی دچار می باشند. آنها دنیا را تنها از دیدگاه و زاویه خاص خود نگاه می كنند. مردمانی كه چنین دیدگاهی دارند، متوجه نمی شوند كه ملت های دیگر شیوه های زندگی و فرهنگ های متفاوتی دارند. آمریكاییها بشدت قوم پرستند و خود را محور جهان می دانند. آنها بر این باورند كه عادات، رسوم و ارزش های فرهنگی شان برتر از سایرین است. این موضوع در بررسی عملكرد آنان بخوبی مشهود است. بعنوان مثال در حالی كه این روزها مردم كشورهای مختلف جهان معمولا به سه، چهار زبان مسلط می باشند، آمریكاییها تقریبا تنها به یك زبان حرف می زنند. همچنین مصرانه در پی اشاعه دادن جشن ها و سنت های خاص فرهنگ خود هستند.

"اطلاع داشتن از فرهنگ های سایر ملل" و "مرعوب شدن در برابر آن فرهنگ ها" دو مقوله كاملا جداست.با مرعوب شدن در برابر فرهنگ و آداب و رسوم دیگران، بی اینكه ریشه در خاك، در فرهنگ و تاریخ ما داشته باشد، اگر هم به جایی برسیم، جایی ست كه دیگران پیش از ما رسیده اند و جا خوش كرده اند!

برای اینكه ملتی در تفكر عقیم شود، باید هویت فرهنگی تاریخی را از او گرفت. فرهنگ مهم ترین عامل در حیات، رشد، بالندگی یا نابودی ملت ها است. هویت هر ملتی در تاریخ آن ملت نهاده شده است. اقوامی كه در تاریخ از جایگاه شامخی برخوردارند، كسانی هستند كه توانسته اند به شیوه مؤثرتری خود، فرهنگ و اسطوره های باستانی خود را معرفی كنند و حیات خود را تا ارتفاع یك افسانه بالا برند. آنچه برای معاصرین و آیندگان حائز اهمیت است، عدد افراد یك ملت و تعداد سربازانی كه در جنگ كشته شده اند نیست؛ بلكه ارزشی است كه آن ملت در زرادخانه فرهنگی بشریت دارد.

شاید هنوز دیر نشده باشد كه روز عشق را از ۲۶بهمن (Valentine) به ۲۹بهمن (سپندار مذگان ایرانیان باستان)  به جا كنیم.

" هنگامی که فرهنگ خود را شناختيم، خوبيهای آن را در يافتيم و بدان بها داديم، مي توانيم به فرهنگ پروری خود بباليم(پايان نوشتار جوان هم ميهن).

سپنتا آرميتی يا اسپندارمزگان، روز و جشن زن، بر همگان حجسته باد


Mazyar Ghavidel

آخرین بروز رسانی مطلب در شنبه ، 25 بهمن 1393 ، 09:28
 
«شروعقبلی12345678910بعدیانتها»

صفحه 1 از 29
Premium joomla templates