فارسی  English

شهريورگان، همچون آذرگان، سده و سوری (چهارشنبه سوری)، از جشن های آتش به يادگار مانده از پيشينيان مان است که در شهريور روز از شهريور به جشن اش می نشسته اند.

در سال شمار کهن که هر ماه از سال دارای ۳۰ روز بود. شهريور روز، همواره برابر بود با روز 4 شهريور ماه که آنرا شهريورگان می ناميدند. 

با روی آوردن به سال شمار تازه، که آن را سال شمار جلالی (و يا خيامی نيز) می نامند، شش ماه نخستين سال، دارای ۳۱ روز شدند. بنا بر اين، روز شهريور از ماه شهريور که برابر با چهارم شهريور ماه در سال شمار کهن بود، ۵ روز پيش کشيده شد و  شهريور روز، به  يک روز مانده  به

پايان امرداد ماه جا به جا شد و اينک در روز ۳۰ امرداد ماه برابر با ۲۲ماه آگوست، جشن شهريور يا شهريورگان را برگزار می کنند. 

در سال شمار کهن ايرانی که يک سال را به دوازده ماه بخش می کردند و هر ماه دارای سی روز بود. روز چهارم هر ماه شهريور نام داشت و شهريورگان در روز شهريور يا روز چهارم شهريور ماه برگزار می شد. چرا که روز نخست "اورمزد"، روز دوم "وهمن" يا بهمن، روز سوم "ارديبهشت" و روز چهارم " شهريور"، نام داشتتند.

پس از اينکه روشِ سال شماری نوين روی کار آمد و شش ماه نخست سال سی و يک روز شمرده شدند. "اورمزد روز" که روز نخست از ماه ارديبهشت بود به ماه فروردين که بايد سی و يک روز می داشت افزوده گرديد و شد روز سی و يکم فروردين ماه. در پی آن و بر همان پايه، ارديبهست ماه نيز که سی و يک روزه شده بود با از دست دادن يک روز که همان "اورمزد روز" باشد، دو روز کم آورد و روز های "وهمن" يا بهمن و "ارديبهشت" را از ماه خرداد برداشت. کار به همين گونه پيش رفت و بنا بر آن، "شهريور" روز که در روز چهارم از ماه "شهريور" ی داشت، پنج روز جا به جا گرديد و پيش کشيده شد و روز سی ام آمرداد" ماه، شهريور روز نام گرفت. و روز "شهريور" در ماه مهر که آن نيز روز چهارم "مهر" ماه بود با شش روز جا به جايی، نام روز بيست و نهم شهريور ماه شد. بنا بر اين اگر چه در سال شمارامروزين، "شهريور" روز از "شهريور" ماه را در روز بيست و نهم "شهريور" ماه می يابيم، در گذشته چنين نبوده است و روز بيست و نهم را به جشن نمی نشسته اند.

 واژه "شهريور"، در اوستا "خشتره وييره" (Khashtra Vairy)، است که به زبان پهلوی "خشتور" و به زبان پارسی امروز "شهريور" خوانده شد.    

"خشتره" که بخش نخست اين واژه باشد را به چم و معنی فرمانروايی و شهرياری و کشورداری و بخش ديگر يا "وييره" را آرزو شده دانسته اند. نام هایِ شهر و شهريار نيز از اين نام واژه برداشت شده اند.

"خشتره وييره" (Khashtra Vairy)،يا شهريور، نام يکی از فروزه هایِ اهورايی است و در هنگامی که کهنه پرستان و خرافه سازان به فروزه های اهورايی رخت فرشتگی پوشاندند. اين فروزه نيز فرشته خوانده شد و آن را سرچشمه نيرو، توان و قدرت و نگاهبان فلز ها شناساندند.

 در شب و روز برگزاری شهريورگان، همانند ديگر جشن های پيشينيانمان، با سپاسگزاری از "اهورا مردا"، دانش کامل هميشه هست آغاز می کنند و سپس جشن است و شادی و همدلی و همداستانی. زن و مرد و خرد و کلان گرد هم می آيند و سرود می خوانند و پای می کوبند و دست می افشانند.  برای تدارک و برگزاری اين جشن نيز همچون ديگر جشن های ايرانی، بزرگ و کوچک و زن و مرد به ياری و همياری و همکاری با يکديگر می پردازند. ميوه و خوراکی های گوناگون زينت بخش اين جشن می باشد.

درهمين باره :

روزهای نبر

روزهای ِ ويژه شهـريور ماه

بارگشت